Ile naprawdę kosztuje ręcznie robiony kubek — rozbieramy cenę na czynniki

„Ile można brać za kubek?” — to pytanie wraca przy każdym stoisku z ceramiką. Odpowiedź jest policzalna, więc policzmy ją wprost, na przykładzie kubka z kamionki sprzedawanego za 79 zł.

Co składa się na cenę

• Materiał — glina, szkliwo, farby podszkliwne: kilka złotych na sztukę.
• Czas pracy — toczenie, suszenie, szlifowanie, malowanie, dwa wypały: realnie 40–60 minut czynnej pracy przy jednym kubku.
• Energia — piec ceramiczny pracuje kilkanaście godzin w temperaturze powyżej 1200°C. To najczęściej niedoceniana pozycja.
• Straty — część wyrobów pęka albo wychodzi z wadą. Przy kamionce to typowo 5–15% partii, a koszt tych sztuk pokrywają te, które się udały.
• Sprzedaż — prowizja platformy albo koszt własnego sklepu, opakowanie, zdjęcia, obsługa zamówienia.
• Podatki i składki — z ceny brutto trzeba jeszcze odprowadzić VAT i podatek dochodowy.

Po odjęciu wszystkiego twórcy zostaje zwykle 25–40% ceny detalicznej. Przy kubku za 79 zł to około 20–30 zł za blisko godzinę pracy plus obsługę zamówienia — stawka rzemieślnicza, nie luksusowa.

Dlaczego masówka kosztuje 12 zł

Bo produkcja odbywa się w formach, wzór jest nadrukiem kalkowym, wypał idzie w piecach tunelowych obsługujących tysiące sztuk naraz, a praca ludzka to ułamek minuty na sztukę. To nie jest oszustwo — to inna technologia i inny produkt. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy taki wyrób sprzedaje się jako rękodzieło.

Kiedy warto zapłacić więcej

• Gdy rzecz ma służyć latami — kamionka, skóra, drewno i len starzeją się dobrze.
• Gdy zależy Ci na naprawialności — porządny portfel czy deskę da się odnowić, wyrobu klejonego już nie.
• Gdy kupujesz prezent — historia twórcy jest częścią podarunku.
• Gdy chcesz, żeby pieniądze zostały w lokalnej gospodarce, a nie w kontenerze.

„Rękodzieło nie jest drogie. Jest wyceniane uczciwie — łącznie z czasem człowieka, który je zrobił.”

Na jarmarku przy każdym produkcie widzisz nazwę kramu, miasto i opis produkcji. Jeśli cena wydaje Ci się wysoka, zajrzyj do historii kramu — zwykle wszystko staje się jasne.